Raka płuca: guzowate zacienienie na obwodzie płuca

Raka płuca: guzowate zacienienie na obwodzie płuca, odosobniony ropień w miąższu płucnym, naciek wzdłuż pęczka naczyniowego, jednostronne powiększenie cienia wnęki, segmentową, płatową, lub nawet jednostronną rozedmę całego płuca, drobne pola niedodmy, przeważnie o Unijnym charakterze. Tak więc jeszcze przed wystąpieniem pato-gnomonicznego objawu — niedodmy segmentowej lub płatowej, można spo­strzec cały szereg stosunkowo wczesnych objawów rentgenowskich raka płuca. Rigler i wsp. twierdzą, że choroba ta zapewne trwa dłużej, niż to przyjęto sądzić. Jeżeli na jej objawy zwróci się uwagę naprawdę wcześnie, okazuje się, że ten tzw. skryty okres choroby trwa wiele miesięcy. Jednakże w momencie, gdy objawy choroby są wyraźne, z reguły wskazują już one na rozpoczęty okres szybkiego wzrostu nowotworu.

Według danych Jewetta w każdym przypadku mija średnio 10,5 miesięcy od wystąpienia pierwszych objawów do ustalenia prawidłowego rozpoznania. Opóźnienie z winy chorego wynosiło średnio 4,1 miesięcy, z winy lekarza — 6,4 miesięcy. Zdaniem tego autora niepowodzenia lekarzy w rozpoznaniu lub podejrzeniu pierwotnego raka oskrzela w jego początkowym okresie są skut­kiem trzech błędów: niedostatecznego zwracania uwagi na małe objawy odde­chowe, które, szczególnie u mężczyzn po 40 roku życia, okazują się częstymi sygnałami początku raka płuca, brak rentgenogramów klatki piersiowej na samym początku choroby, nieprawidłowa interpretacja obrazu rentgenowskie­go, mianowicie uznawanie za normę niewielkich zmian, przeoczenie ich lub nieprawidłowe tłumaczenie. Wczesne kliniczne i rentgenowskie cechy raka oskrzela głównego i płato­wego polegają na objawach podrażnienia błony śluzowej, infekcji lub krwa­wienia. Przy rentgenoskopii zwykle nie zwraca się należytej uwagi na jedno­stronne guzowate powiększenie cienia wnęki płuca. Niedodma często jest obja­wem już daleko zaawansowanego raka.

Według Jewetta 25% wszystkich ropni płucnych powstaje wtórnie na podłożu raka oskrzela. Dlatego każdy ostry ropień płuca powinien być skrupulatnie przebadany w celu wyłączenia raka płuca, i to przed zastosowaniem długo­trwałego leczenia antybiotykami. Przed takim leczeniem należy też pamiętać o dokładnym badaniu rentgenowskim. Jeżeli ściany ropnia okażą się girlan-dowate, chorobę należy traktować jako raka płuca i bezzwłocznie podjąć lecze­nie operacyjne. Mniej więcej w 20% wczesne objawy mogą nasuwać podej­rzenie o raka oskrzela segmentowego. Na pierwszy plan mogą wtedy wystąpić drobne ogniska niedodmy w postaci Unijnych cieni, idących ku obwodowi, na tle zapalenia dróg oddechowych i krwioplucia. Charakterystycznych objawów rentgenowskich raka płuca może wówczas nie być, ale jeżeli dostrzeżone zmia­ny nie odpowiadają obrazowi gruźlicy lub zapalenia płuc, należy myśleć przede wszystkim o raku. Po zastosowaniu antybiotyków zmiany zacierają się i prze­jawiają skłonność do nawrotów. W razie takiej tendencji do nawrotów zmian w tym samym segmencie, trzeba podjąć pilne i energiczne kroki w kierunku wykrycia raka oskrzela, zwłaszcza u mężczyzn w starszym wieku. Przy podej­rzeniu o raka oskrzela segmentowego szczególnie wskazana jest bronchoskopia.